Wyobraź sobie, że siedzisz w parku i czytasz, w jednym z polskich czasopism, artykuł o facylitacji. Podchodzi do Ciebie 7-letni chłopiec i z zaciekawieniem, powoli czyta słowo "facylitacja", a potem pyta Cię „Co to znaczy?”

Co mu odpowiesz?

Niektórzy odpowiadają "To dziwne słowo". Inni próbują je wytłumaczyć, ale często dochodzą do wniosku, że nie do końca rozumieją co oznacza pojęcie "facylitacja".

My jesteśmy przekonani, że warto już dzieci zaznajamiać z praktycznym znaczeniem facylitacji, bo to bardzo wartościowa umiejętność i skuteczne podejście. Warto, aby nasze dzieci zdawały sobie sprawę, że nawet w szkole można pracować na lekcji inaczej niż doświadczały tego do tej pory i dodatkowo szybciej uczyć się w grupie, a lekcje mogą być po prostu ciekawsze.

Efektywne prowadzenie procesu pracy grupy, nastawione na pełne wykorzystanie potencjału wszystkich członków, nie w formie "odhaczania" kolejnych punktów agendy, to umiejętność dająca dużo satysfakcji z czasu poświęconego na dane spotkanie czy też warsztat.

W definicji, którą posługujemy się na naszych szkoleniach, uwzględniamy podstawowe założenia metodyki Process Iceberg i formułujemy ją następująco:

FACYLITACJA  to PROCES, w którym osoba określana jako FACYLITATOR, neutralna i nieposiadająca uprawnień do podejmowania decyzji odnośnie merytoryki spotkania, zwiększa efektywność pracy grupy w realizacji zamierzonych celów, w skomplikowanych sytuacjach Niepewności i przy złożonych problemach, stosując interwencje w pracy grupy, aby pomóc jej w:

♦ rozpoznaniu problemu,

♦ określeniu możliwych rozwiązań problemów,

♦ podejmowaniu decyzji,

♦ przygotowaniu planów dalszych działań.

W tym znaczeniu PROCES oznacza sposób współpracy w grupie i obejmuje:

  • - wsparcie grupy w jednoznacznym określeniu problemów/potrzeb/zadań,
  • - wybór odpowiednich modeli, narzędzi i technik, które będą zastosowane w praktyce do realizacji zadania,
  • - pomoc w komunikacji interpersonalnej między członkami grupy, szczególnie w sytuacjach rosnącego napięcia i możliwości konfliktu,
  • - wsparcie członków grupy w przyjmowaniu przez nich roli odpowiadającej ich preferencjom osobistym,
  • - zapobieganie konfliktom, które przeszkadzają w realizacji zadania.

Facylitacja nie jest formą doradztwa, ale może stać się istotnym elementem skutecznego zarządzania projektem.

Nie jest metodą nauczania partycypacyjnego, chociaż trenerzy, którzy tak pracują, wykorzystują elementy facylitacji do pracy nad wybranymi zagadnieniami na szkoleniu.

Nie jest też kolejną odmianą coachingu.

Podstawowym założeniem facylitacji jest  pomoc grupom w znalezieniu ich własnych odpowiedzi na postawione wcześniej pytanie.

W procesie facylitacji mamy spowodować, aby proces pracy grupy był maksymalnie efektywny i zakończył się pełnym sukcesem patrząc na to z perspektywy założonych celów i produktów, które organizatorzy spotkania chcieli uzyskać na koniec.

Facylitator nie potrzebuje posiadać specjalistycznej wiedzy w temacie, nad którym pracuje grupa – w rzeczywistości nawet lepiej jeśli takiej wiedzy nie posiada! Facylitator tworzy, planuje i dostarcza proces, który pomaga grupie dotrzeć do poszukiwanych odpowiedzi w zakresie, który grupa zna najlepiej. W większości przypadków, już na spotkaniu facylitator modyfikuje przygotowany proces na bieżąco w miarę poznawania  stylu pracy grup i potrzeb samego zadania.

Podstawą prowadzenia dobrej facylitacji jest równe prawo każdego do działania i wypowiedzi, pełne zaangażowanie, poszukiwanie porozumienia i docenianie różnorodności jaka pojawia się w czasie pracy grupy.

Rozwój i coraz szersze zastosowanie facylitacji w ciągu ostatnich 20 lat w różnych dziedzinach biznesu, pracach agend rządowych lub lokalnych społeczności wynika z odchodzenia od dyrektywnego stylu zarządzania i większego zainteresowania facylitatywnym podejściem, które jest zorientowane na szerokie uczestnictwo członków organizacji w podejmowanych decyzjach.

Coraz więcej pisze się na temat facylitacji, coraz więcej szkoleń dla facylitatorów pojawia się na rynku, tworzą się stowarzyszenia osób zainteresowanych właśnie facylitacją, a to prowadzi do tworzenia się nowego zawodu – zawodu Facylitatora (więcej).